طبق اعلام وزارت نیرو با ادامه روند اجرای پروژه‌های خورشیدی و بادی، این ظرفیت تا پایان سال به ۱۲ هزار مگاوات افزایش خواهد یافت؛ هدفی که در صورت تحقق، گام مهمی در کاهش ناترازی برق و توسعه انرژی‌های پاک خواهد بود.

بر اساس آمارهای وزارت نیرو، توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر در دولت چهاردهم شتاب گرفته و در مدت کمتر از دو سال، بیش از چهار هزار و ۲۰۰ مگاوات ظرفیت جدید به شبکه برق کشور افزوده شده است. این رشد در شرایطی حاصل شده که صنعت برق همزمان با محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها، دشواری‌های تأمین تجهیزات و سایر چالش‌های اقتصادی روبه‌رو بوده است.

مسئولان وزارت نیرو تأکید می‌کنند توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر یکی از محورهای اصلی برنامه دولت برای کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی، افزایش امنیت انرژی و جبران ناترازی تولید و مصرف برق است. بر همین اساس، برنامه‌ریزی شده ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر تا پایان سال به ۱۲ هزار مگاوات برسد و در ادامه نیز اهداف بلندمدت برنامه هفتم توسعه دنبال شود.

در افق ترسیم‌شده دولت، دستیابی به ظرفیت ۳۰ هزار مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر پیش‌بینی شده که شامل احداث ۲۵ هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی و ۵ هزار مگاوات نیروگاه بادی است. در همین راستا، اجرای پروژه‌های بزرگ خورشیدی در نقاط مختلف کشور و توسعه مزارع بادی، به‌ویژه در استان‌های شرقی، با سرعت بیشتری در حال پیگیری است.

کارشناسان معتقدند اگرچه روند توسعه انرژی‌های پاک نسبت به سال‌های گذشته شتاب گرفته، اما برای تحقق اهداف تعیین‌شده در برنامه هفتم توسعه، لازم است سرعت احداث نیروگاه‌های تجدیدپذیر چندین برابر افزایش یابد. به باور آنان، تسهیل فرآیندهای صدور مجوز، تأمین مالی پروژه‌ها و جذب سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، از مهم‌ترین پیش‌نیازهای تحقق این اهداف است.

یکی از موضوعات مطرح در توسعه گسترده نیروگاه‌های خورشیدی، ظرفیت شبکه انتقال برق است. مسئولان صنعت برق اعلام کرده‌اند شبکه فعلی امکان انتقال حدود ۱۰ هزار مگاوات برق تجدیدپذیر را بدون نیاز به توسعه گسترده در اختیار دارد، اما برای انتقال ظرفیت‌های بالاتر، سرمایه‌گذاری بیشتری در زیرساخت‌های انتقال و توزیع برق ضروری خواهد بود.

کارشناسان حوزه انرژی همچنین تأکید می‌کنند تولید برق از منابع تجدیدپذیر دیگر یک فناوری پرهزینه یا لوکس محسوب نمی‌شود. کاهش هزینه ساخت نیروگاه‌های خورشیدی و بادی در سال‌های اخیر باعث شده قیمت تمام‌شده برق تولیدی از این منابع، در بسیاری از کشورها از نیروگاه‌های فسیلی کمتر باشد. علاوه بر این، حذف مصرف سوخت‌های فسیلی، کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، صرفه‌جویی در مصرف آب و کاهش هزینه‌های زیست‌محیطی، مزیت اقتصادی این نیروگاه‌ها را بیش از پیش افزایش داده است.

از سوی دیگر، توسعه انرژی‌های پاک می‌تواند آثار اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی نیز به همراه داشته باشد. ایجاد فرصت‌های شغلی، رونق سرمایه‌گذاری در مناطق کم‌برخوردار، کاهش مهاجرت روستاییان، تولید برق در نزدیکی مراکز مصرف و کاهش تلفات شبکه از جمله مهم‌ترین مزایای توسعه این بخش به شمار می‌رود.

با توجه به ظرفیت بالای تابش خورشید و وجود کریدورهای مناسب باد در بخش‌های مختلف کشور، کارشناسان معتقدند ایران از مزیت‌های طبیعی قابل توجهی برای تبدیل شدن به یکی از قطب‌های تولید انرژی‌های تجدیدپذیر در منطقه برخوردار است. تحقق این ظرفیت، علاوه بر تقویت امنیت انرژی، می‌تواند نقش مهمی در کاهش ناترازی برق، حفظ منابع طبیعی و حرکت به سمت توسعه پایدار ایفا کند.